ب م م ( بزرگترین مقسوم علیه مشترک)
ب م م چیست؟
در درس قبل ، مسئله کمک به خیریه را یادتان هست؟ اگر بخواهیم حالتی را بیابیم که به بیشترین افراد ممکن کمک کرده باشیم، چه کنیم؟ به نظر شما چند بسته میتوانیم بسازیم؟ در این حالت باید به دنبال بزرگترین شمارنده مشترک بگردیم. در آن مسئله، عدد ۱۲ بزرگترین تعداد ممکن بود.
ب م م مخفف عبارت قدیمی « بـزرگترین مـقسومعلیه مـشترک» است.
در کتاب های قدیمی ریاضی به شمارنده، مقسومعلیه میگفتند و این اصطلاح نیز از زمان قدیم رایج است. اکنون میتوانیم از مخفف « ب ش م » استفاده کنیم ولی هنوز شناخته شده نیست! پس از همان اصطلاح قدیمی استفاده میکنیم.
تعریف ب م م دو عدد
بزرگترین عددی که بتواند هر دو عدد داده شده را بدون باقیمانده بشمرد، بزرگترین شمارنده مشترک آن دو عدد مینامیم و آن را ب م م نمایش می دهیم.
به عبارت ساده تر، بزرگترین عددی که هر دو عدد بر آن بخشپذیر باشند، را ب م م میگوییم.
در ریاضی ب م م را چگونه نمایش میدهند؟
در ریاضی ب م م دو عدد $ a $ و $ b $ را به صورت $ ( a , b ) $ نمایش می دهند، پس
$ ( a , b ) $ = بزرگترین شمارنده دو عدد $ a $ و $ b $
چگونه ب م م دو عدد را پیدا کنیم ؟
نوشتن شمارندههای مشترک و انتخاب بزرگترین آنها
مثال ۱: شمارندههای مشترک ۲۴ و ۳۶ را پیدا کنید.
گام اول: نوشتن شمارندههای ۲۴
24 : 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 6 ، 8 ، 12 ، 24
گام دوم: نوشتن شمارندههای ۳۶
36: 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 6 ، 9 ، 12 ، 18 ، 36
گام سوم: مقایسه دو فهرست و انتخاب اعداد مشترک بین آنها
شمارندههای مشترک : 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 6 ، 12
گام چهارم: انتخاب بزرگترین شمارنده مشترک
$ ( 24 , 36 ) = 12 $
مثال ۲: شمارندههای مشترک ۱۸ و ۳۰ را پیدا کنید.
گام اول: تجزیه به عوامل اول
$18 = 2 × 3^2 $
$ 30 = 2 × 3 × 5 $
گام دوم: انتخاب عوامل مشترک
عاملهای مشترک: 2 و 3
گام سوم: ساخت شمارندههای مشترک با ترکیب ضربی این عوامل.
شمارنده های مشترک دو عددشمارندههای مشترک : 1 ، 2 ، 3 ، 2 × 3 = 6
گام چهارم: انتخاب بزرگترین شمارندهی مشترک.
$ ( 18 , 30 ) = 6 $
تمرینها
- ب م م دو عدد ۱۴ و ۲۱ را پیدا کنید.
- ب م م دو عدد ۳۵ و ۴۵ را بنویسید.
- ب م م دو عدد ۴۲ و ۳۶ را مشخص کنید.
تمرینهای فکری
- دو عدد پیدا کنید که ب م م آنها عدد ۷ باشد.
- دو عدد دیگر پیدا کنید که ب م م آنها عدد ۷ باشد.
- بازدید: 74
